Skip to main content

KUELEKEA TAMASHA LA 31 LA UTAMADUNI WA MZANZIBARI MWAKA 2026 PEMBA, RESI ZA NGALAWA KUSHUHUDIWA

By

NA HAJI NASSOR, PEMBA@@@@

UTAMADUNI, ni neno la lugha ya kiswahili, ambalo kwa lugha ya kiingereza ni ‘culture’, lenyewe likitokana na neneo la kilatini, lenye maana ‘Cultura’.

 

Mitandao ya kijamii, inaripoti kuwa, neneo hilo usuli wake ni neno ‘colere’, linalomaanisha "kulima, kustawisha.

 

Ikifafanua kuwa, neno hili linafafanuliwa kwa namna nyingi, ikiwemo tokea mwaka 1952, na Alfred Kroeber na Clyde Kluckhohn, walikusanya orodha ya vijelezi 164 vya neno hilo, katika kazi yao.

 

Miongoni mwa vijelezi hivyo ni ‘culture:a’, critical, Review, ambapo lengo ni kuonesha mzizi wa neno, utamaduni kwa lugha ya Kiswahili, ama ‘culture’ kwa lugha ya kiingereza.

KWANINI MATAIFA YAWE NA UTAMADUNI?

Inafahamika katika maandishi mbalimbali, kikiwemo kitabu cha ‘ukombozi wa kiutamaduni’ kuwa, utamaduni ni kielelezo cha uhai wa watu.

Kwa mfano Tanzania pekee, imeundwa na mchanganyiko wa zaidi ya makabila 120, yenye mila, lugha na desturi zinazotofautiana.

Ingawa pamoja natofauti hizo, watanzania, kama alivyowahi kusema Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania hayati Julius Kambarage Nyerere,  sio kwa ajili ya kuchukiana.

‘Kweli Tanzania yapo makabili zaidi ya 120 yenye utamadyni usiofanana na wakati mwingine ambao haukaribiani, hili lisiwe chanzo la kutugawa,’’alisema.

Kupitia maandishi kadhaa, inaonesha historia ya utamaduni wa Tanzania, umekuwa ukiathiriwa na mchanganyiko wa jamii zenye asili ya Kibantu, Waswahili wa pwani, na athari kutoka kwa waarabu.

Na makabila ya waajemi, wazunfu na wale waliowahi kutawala sehemu ya Afrika Mashariki kwa wakati huo.

Aidha, mabaki ya michoro katika miamba, katika maeneo kama Tendaguru na hifadhi ya Swaga Swaga, yanaonesha uwepo wa utamaduni tangu enzi za kale, huku baadhi ya michoro ikikadiriwa kuwa na zaidi ya miaka 500.

TAFSIRI YA SASA YA MAANA YA UTAMADUNI

Ni njia, mwelekezo na jinsi binaadamu  anavyokabili maisha yake ya kila siku, iwenya kiimani, Sanaa, maadili, sheria na desturi.

Hapa utagundua kuwa, kwa kule mwanaadamu kuwa na utamaduni, ndio kwa sifa hiyo maalumu, humtofautisha na wanyama kama Simba na Nyati.

Julai 22, mwaka 2015 aliyekua Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi Dk. Ali Moghamed Shein, nae aliwakumbusha wananchi, kuelewa kuwa heshima na tabia njema, walizonazo ni sehemu muhimu ya utamaduni wao.

 

Akasema ni muhimu kwa kila mtu, kuhakikisha anatoa mchango wake katika kulinda, kuukuza na kuutangaza utamaduni wa mzanzibari, kwa kuzingatia mambo mazuri wanayoyapenda wananchi husika.

 

 

Kauli hii aliitoa wakati akilizindua Tamasha la 20 la Utamaduni wa Mzanzibari,  kwenye hotuba iliyosomwa kwa niaba yake na aliyekuwa Makamu wa Pili wa Rais wa Zanzibar Balozi Seif Ali Iddi, ukumbi wa Salama Hoteli ya Bwawani Unguja.

 

Akasisitiza kuwa, endapo mkakati wa makusudi utawekwa wa kuwashawishi wageni kuiga mambo ya asili na utamaduni wanaoutembelea, bila shaka wageni na watalii hao watavutiwa na kuyapenda na hatimae yatalipatia sifa taifa.

 

Hakuacha kuipongeza Wizara ya Habari, Utamaduni, Utalii na Michezo kwa kushirikiana na Kamati Maalum ya Maandalizi na Uendeshaji  wa Tamasha la Utamaduni la Mzaznzibari, kwa kuongeza kasi na ubunifu katika matayarisho.

 

MATAYARISHO YA TAMASHA LA 31 YAKOJE PEMBA

August 18, mwaka huu Kaimu Ofisa Mdhamini Wizara ya Habari, Sanaa, Utamaduni na Michezo Pemba, Sharifa Hamad Shapandu, alizizindua kamatano kwa ajili ya matayarisho hayo.

 

Hafla hiyo ilifanyika ofisini kwake Gombani Chakechake Pemba, na kuzitaka kamati za kufanikisha tamasha hilo la 31 la utamaduni wa mzanzibari, kuhakikisha zinafanyakazi kwa kushirikiana.

 

Akasema kuwa, kuwepo kwa kamati hizo anataka iwe ni njia rahisi ya kufanikiwa kwa tamasha hilo, ambalo kwa awamu hii, linatarajiwa kuwa la aina yake.

Yeye akaona kuwa, njia ya kuzigawa kwa kamati hizo, ni namna ya kuwa na na urahisi wa ufuatuliaji, ingawa isiwe chanzo cha kukosa kushirikiana.

 

‘’Najua kuwa zipo kamati tano, zinawajumbe wenye uwezo na maarifa yasiofanana, lakini hili sasa muwe na ushirikiano kwa pamoja, ili kulifanikisha hili,’’alifafanua.

 

Aidha Kaimu Ofisa Mdhamini huyo, amewataka wananchi kushiriki kikamilifu katika tamasha hilo, tangu kuanza kwa uzinduzi wake wilaya ya Micheweni, ili kujionea mambo mbalimbali ikiwemo, utamaduni wa kizanzibar, michezo, maigizo na ngoma za asili.


"Wananchi wote nawaomba mushiriki kikamilifu, katika tamasha hili la utamaduni wa mzanzibari, ikiwa ni njia moja wapo ya kujionea utamaduni wetu na wingine kujikumbusha,’’alieleza.


 

Mapema Mkuu wa Divisheni na Utamaduni Pemba Hamad Ali Haji, alisema tamasha hilo litakuwa la aina yake kwa mwaka huu, kwa kuvishirikisha zaidi ya vikundi 10 vya ngoma asili, kutoka Unguja na Pemba.

 

Alisema, tangu kuanzishwa kwa tamasha hilo, kwa mwaka huu, ambalo ni 31, kwa wanachi watakaojitokeza wataniufaika na mambo makubwa, ikiwemo resi za ngalawa, Punda, msewe wa zamani na sasa, taarab asilia na mbio za baiskeli.

 

‘’Kwa mwaka huu wizara yetu ya Habari, Sanaa, Utamaduni na Michezo, chini Waziri Riziki Pembe Juma Khamis na Katibu Mkuu Matar, tamasha hili, litakuwa la kuvutia na si la kukosa,’’alisisitiza.

 

Katika hatua nyingine, alisema tamasha hilo kwa kuanzia, litazinduliwa Septemba 19 hadi 23 mwaka huu kisiwani Pemba, wilaya ya Micheweni na mgeni rasmi akitarajiwa kuwa, Makamu wa Pili wa Rais Zanzibar Hemed Suleiman Abdulla.

 

Alifafanua kuwa, kwenye uzinduzi wa tamasha hilo, utafuatiwa na matembezi ya wajasiriamali, wasanii wa ngoma za asili, utenzi na shamra shamra nyingine za kulipamba.

 

Siku ya pili, tamasha litahamia wilaya ya Wete, litanogeshwa na maulidi ya home, nasheed, dufu na maigizo yanayohusiana na tamaduni wa kiislam na kizanzibari.

 

‘’Wananchi wa wilaya ya Wete, wanakaribishwa siku hiyo, ukumbi wa zamani wa baraza la Wawakilishi, ambapo hakutakuwa na kiingilio,’’alisema.

Aidha Mkuu huyo wa Divisheni ya Utamaduni Pemba, alisema Septemba 21, kutakuwa na mashindano ya ngalawa, yatakayoambatana na sarakasi na ngoma za asili Mkoani, na siku inayofuata ni mchezo Ng'ombe uwanja Pujini.

 

 ‘’Niwaarifu wananchi wa Pemba, tamasha hili litahitimishwa Septemba 23, kwa usiku wa sanaa, pamoja na wajasriliamali, wakionesha shughuli mbalimbali, zikipambwa na kwa taarabu, uwanja wa Gombani, kabla ya kilele Septemba 25 Unguja,’’alieleza.

Kwa upande wake Mwenyekiti wa kamati ya Habari na Burudani Adam Ramadhani Kombo, ameipongeza wizara, kwa kuendeleza tamasha hilo na kuahidi kamati yake, itafanyakazi kwa karibu na wizara, ili kufanikisha shughuli hiyo.

 

Aidha aliwataka wajumbe wa kamati hiyo, kuhakikisha, kazi na majukumu waliyopewa wanayafanya kwa ufanisi, ili kuhakikisha wananchi wote wanapata taarifa.

 

Hili ni tamasha la 31, la utamaduni wa mzanzibari, kufanyika Unguja na Pemba, ambapo kwa mwaka huu, uzinduzi wake unatarajiwa kufanyika Micheweni Septemba 19 mwaka huu.

 

WANANCHI WANASEMAJE

Ali Hamad Mjaka wa Micheweni mjini, anasema wizara imefanya jambo, jema kuifanya wilaya ya Micheweni kama sehemu ya uzinduzi.

 

Omar Bashiru Omar wa Mjananza, anasema kilichobaki ni wao kusubiri siku ifike, ili waungune na watendaji wa wizara ya Habari, katika uzinduzi wa tamasha hilo la 31 la utamaduni wa mzanzibari.

 

Mwajuma Haji Othman na mwenzake Aisha Msellem Hassan, walisema juhudi za serikali za kuutangaaza utamaduni ni kubwa, ingawa sasa kilichobakia ni juhudi za kuurejesha.

 

WIZARA YA HABARI INAFANYA NINI

Kwa mwaka 2024/2025 Wizara ilifanikiwa kufanya Tamasha la 29 la Utamaduni wa Mzanzibari, kwa lengo la kurithisha mila, silka, desturi na Tamaduni za Mzanzibari. Hayo yalifahamika kwenye hutuba ya wizara hiyi, ambapo pia shughuli mbalimbali zenye mnasaba na tamasha hilo, zilifanyika zikiwemo maonyesho ya bidhaa za kitamaduni na dawa za asili na sanaa za ngoma za asili.

 

Ikafahamika kuwa, wizara imesaidia vikundi 78 vya kitamaduni na wasanii 28, kushiriki katika matamasha ya ndani na nje ya nchi.

 

Upande mwingine ikaelezwa kuwa, serikali inaendelea kuchukuwa juhudi kubwa za kuielimisha jamii, juu ya umuhimu wa kuendeleza sanaa na utamaduni wa kizanzibari.

 

Kwa mwaka uliopita, wizara ya Habari, Sanaa, Utamaduni na Michewezo, moja ya vipaumbele vyake, ilikua ni kutoa elimu kwa jamii, juu ya kulinda mila silka na utamaduni wa mzanzibari.

 

Ambapo iliwajengea uwezo wajasiriamali wa 22 bidhaa za kiutamaduni, kusimamia shughuli za sanaa na burudani pamoja na kuwaunganisha wasanii na fursa mbalimbali.

 

                           MWISHO.

 

 


Comments

Post a Comment

BLOG'S VISITORS

DAKTARI MWENGINE CHAKE CHAKE KULA SIKUKUU POLISI, NI KWA TUHUMA ZA KUMBAKA MGONJWA WAKE

By
NA WAANDISHI WETU, PEMBA::: DAKTARI anaetoa huduma kwa wagonjwa kituo cha afya cha serikali cha  Gombani wilaya ya Chake Chake Pemba, Is-haka Rashid Hadid, anaendelea kushikiliwa na Jeshi la Polisi Mkoa wa kaskazini Pemba, akituhumiwa kumtorosha na kisha kumbaka mtoto wa mwenye umri wa miaka 16, mkaazi wa Gombani. Daktari huyo miaka 35 ni mkaazi wa Kangagani Wilaya ya Wete mkoani humo, ambapo anadaiwa alimchukua mtoto huyo kutoka kwa rafiki yake, na kumpeleka kwenye nyumba anayoishi eneo la Kangagani. Mtoto aliefanyiwa kitendo hicho alisema kuwa, April 21 mwaka huu alikwenda kituo cha afya Gombani, kwa ajili ya matibabu na baada ya kupatiwa huduma na daktari huyo, alimuomba nambari yake ya simu. Alisema ilipofika usiku, walikuwa wanawasiliana kupitia ujumbe mfupi (sms) kwa lengo la kwenda kuchukua dawa nyingine ambazo kwa mchana huo alizikosa hospitalini hapo. "Nilikwenda hospitali kutibiwa, baada ya kufanya mapele katika sehemu zangu za siri, lakini akaniambia mpaka aje da...
4 comments
Read more

Vikausha damu vya mjamzito hivi hapa, umo mchele, udongo, mkaa, chaki Uwezekano wa kuzaliwa watoto wenye udumavu, utapiamlo ni mkubwa

By
  NA ZUHURA JUMA, PEMBA@@@@ ‘’KILA ninapobeba mimba nimezoea kula mchele kwa wingi naweza kusamehe pilau au biriani,’’ ndio maneno ya mwanzao ya Bahati Mohamed Ali (sio jina lake halisi). Nilimfuma akiwa barazani kwake, mjini Ole wilaya ya Chake chake, pembeni yake akiwa na kibakuli cha mwazi, kwa umbali utaona amejaza chakula aina ya pepe, kumbe ni mchele wa Mbeya. Hujichotea kidogo kidogo na kuushindilia mdomoni mwake, huku akiendela kupiga storia na wenzake, bila ya kujali kuwa ujauzito alionayo na mchele huo hauna mwisho mwema. Kawaida yake akiwa mjamzito, kila anapoamka asubuhi anaroweka mchele upatao robo kilo hivi…na baada ya kumaliza kupika, yeye huchukua mchele wake kutafuna (kula). Wakati mwenza wake na watoto wao, wanakula chakula cha mchana, Bahati yeye hukaa pembeni na kibakuli chake cha mchele akiendelea kubahatisha afya yake. ‘’Mimba nyengine hupenda sana kutafuna mchele wa Mbea na nyengine hupenda mchele wa mapembe, kwa kweli huwa nina hamu (kileo), kwan...
Post a Comment
Read more

HII KALI MBUNGE ASIYA AMKOGESHA MWANANCHI HADHARANI KISA HICHI HAPA......

By
  NA HAJI NASSOR, PEMBA MBUNGE wa viti maalum nafasi za wanawake mkoa wa kaskazini Pemba Asiya Sharif Omar, amewataka wananchi wa kijiji cha taifu, shehia ya Kinyasini jimbo la Gando wilaya ya Wete Pemba, kuyalinda miundombinu ya maji safi na salama, ili yawe endelevu kwao. Kauli hiyo ameitoa wakati alipokuwa akizungumza na mwandishi wa habari hizi, mara baada ya kuwasili kijijini humo, na kumkogesha mwananchi mmoja kama ishara ya uzinduzi wa mradi wa maji safi na salama, ulioasisiwa na mbunge wa Jimbo la Gando. Alisema, hawana mbadala kwa sasa bali ni kuilinda miundombinu ya huduma hiyo, hasa baada ya mbunge wa wao Salim Mussa Omar, kuwarejeshea huduma hiyo. Alieleza kuwa, inafahamika kuwa kwa miaka 14 waliikosa huduma hiyo hasa kwa vile viongozi waliokuwepo hawakujali kuwatatulia tatizo hilo, hadi juzi ilipofanywa na mbunge wao. “Baada ya huduma hii sasa kurejeshwa na mbunge wa jimbo la Gando, kazi iliyobakia kwenu wananchi ni kila mmoja kuwa mlinzi wa miundombinu hii,’...
2 comments
Read more

'MKAPA' NA WENZAKE PEMBA WALAZWA RUMANDE

By
  NA HAJI NASSOR, PEMBA@@@@ MAHKAMA kuu Zanzibar kisiwani Pemba, chini ya Jaji Ibrahim Mzee Ibrahim, imewapeleka rumande watumuhimwa wanne wanaokabiliwa na tuhuma za kuua kwa makusudi, akiwemo Ali Mussa Omar ‘ Mkapa’ mkaazi wa Wawi wilaya ya Chake chake Pemba. Watuhumiwa wengine walioanza maisha mapya ya rumande ni mtuhumiwa Yassir Mohamed Juma miaka 23, Anuwari Mussa Omar miaka 30 pamoja na mtuhumiwa Yassir Mussa Omar ‘ Makababu ’ miaka 29, wote wakaazi wa shehia ya Wawi, wilaya ya Chake chake Pemba. Awali watuhumiwa hao waliwasili mahakamani hapo, kwa mara ya kwanza, kwa ajili ya kusomewa tuhma zinazowakabili za kumuua kwa maksudi Said Seif Kombo. Ilidaiwa mahakamani hapo na Mwendesha Mashtaka kutoka Ofisi ya Mkurugenzi wa Mashataka Seif Mohamed Khamis akiambatana na mwenzake Mussa Khamis Ali kuwa, watuhumiwa hao kwa pamoja wanadaia kufanya mauwaji hayo kwa maksudi. Ilidai kuwa, watuhumiwa wote kwa pamoja, walitenda kosa hilo Oktoba 16, mwaka huu, baina ya saa 7:00 m...
2 comments
Read more

TUHMA ZA DAKTARI PEMBA KUCHIWA HURU: POLISI KASKAZINI KUTOA TAARIFA RASMI LEO

By
  NA HAJI NASSOR, PEMBA KAMANDA wa Polisi mkoa wa kaskazini Pemba, Juma Saad Khamis, amesema leo Mei 9, mwaka huu atatoa taarifa rasmi, juu ya kuendelea kumshikilia au kumpa dhamana ya Polisi, daktari wa Kituo cha Afya Gombani Is-haka Rashid Hadid, anayetuhumiwa kwa ubakaji. Alisema, kwa vile alikuwa katika mapumziko mafupi, haelewi jambo lolote linaloendelea kwa mtuhumiwa huyo, juu ya kuendelea kushikiliwa kwake kituoni hapo. Alieleza kuwa, leo Mei 6 (jana), hajapata taarifa za ndani za mtuhumiwa, huyo na kuwataka wananchi na wanaharakati, wasubirie hadi Jumatatu ijayo. Akizungumza na waandishi wa habari kwa nyakati tofauti Kamanda huyo, alisema hana taarifa zozote za kupewa dhamana mtuhumiwa ndani ya kituo chake cha Polisi au kuendelea kuwepo. ‘’Ilikuwa mimi sipo kazini kwa muda, kuanzia anakamatwa hadi anafikishwa Polisi, kwa sasa siwezi kueleza jambo lolote kwa mtuhumiwa huyo, hadi Jumatatu,’’alieleza. Aidha Kamanda huyo alieleza kuwa, kwa sasa hawezi kutoa uf...
2 comments
Read more